Door verder te klikken op onze website, accepteert u cookies en vergelijkbare technieken. Hiermee verzamelen we persoonsgegevens en volgen wij uw internetgedrag. Klik op de knop meer informatie voor onze privacy statement.

 
 
 
 

Het kruis onder de haan op de toren van de Dorpskerk

VRAAG & ANTWOORD:
(door Mieke Bleys en Henk Aertsen)

Vorige maand ging het over de haan op de kerktoren, nu het symbool dat zich onder de voeten van diezelfde haan bevindt: een kruis. Een oplettende kerkganger wees mij op het bestaan ervan, dacht dat het een Hugenotenkruis was en vroeg zich af wat zo’n kruis daar te zoeken heeft. Vanaf de grond gezien zou je inderdaad denken dat het een Hugenotenkruis is, maar als je er met je camera of smartphone op inzoomt, zie je dat de vorm toch anders is en dat het geen Hugenotenkruis kan zijn.

Wat is het dan wel? Het boekje van Ds. Bert Berkhof Een toren in de tijd geeft geen uitsluitsel. Ook navraag bij de burgerlijke gemeente van Blaricum (eigenaar van de toren) en de Historische Kring levert vooralsnog niets op. Weet u er meer van, laat het ons weten!

Het Hugenotenkruis was eens het kenteken van de Franse protestanten, de Hugenoten, en was vermoedelijk ontworpen door een Franse edelsmid kort na het herroepen in 1685 van het Edict van Nantes dat de Franse protestanten godsdienstvrijheid had gegeven. Omdat het een kruis is vol symboliek, zullen we het hier nader beschouwen.

Het centrum wordt gevormd door vier vlammen in de vorm van een Maltezerkruis, verbonden door een kroon, waarvan velen menen dat het de doornenkroon van Jezus voorstelt. In de oorspronkelijke versie werd die cirkel gevormd door vier Franse lelies, wat zou kunnen wijzen op de trouw en loyaliteit van de hugenoten aan hun land en hun koning. In de latere versie zijn de lelies vervangen door vier harten, verwijzingen naar de liefde, voor elkaar, voor God (Joh. 13: 34 –“Hebt elkander lief”). Op de spitsen van het kruis bevinden zich acht parels. De parel is het symbool van de zuiverheid en het getal acht zou duiden op de acht categorieën van mensen die Jezus noemt in de zaligsprekingen in de Bergrede (Matteüs 5:3-10 – de nederigen van hart, de zachtmoedigen, de treurenden, zij die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, de barmhartigen, de zuiveren van hart, de stichters en zij die vervolging lijden omwille van de gerechtigheid). Onder aan het kruis hangt een duif, symbool van de Heilige Geest.

Het Hugenotenkruis was vanaf het begin een groot succes, want het gaf de protestantse gelovigen een kruis te dragen dat anders was dan het katholieke symbool. Tegenwoordig is het een algemeen protestants symbool.

Met dank aan Alfred C. Bronswijk, Christelijke symbolen van A tot Z.
Uitg. Boekencentrum, 2006.