Onze Geschiedenis

Over onze geschiedenis:

klik hierop

(de folder is gebaseerd op uit "Toren in de tijd " Onderstaande teksten ook)

Inleiding

In de 16e eeuw kwam de reformatie in de gooise dorpen maar moeizaam op gang (met uitzondering van Huizen). In 1595 wordt Hillebrandus Cunaeus, op verzoek van Blaricum en Huizen, door de landelijke synode hier als eerste predikant aangesteld.
Bronnen vertellen dat ds. Drogenbroek in 1596 als eerste predikant van Blaricum is aangesteld. Hij was ook verbonden aan Hilversum en Laren. Hier lijkt het feitelijk begin te liggen van de Blaricumse kerkgemeente. Formeel komt Blaricum pas in 1605 los van Huizen. Vanaf dan vormt Blaricum, samen met Laren, een zelfstandige gemeente.

In 1942 krijgt een in de tijd gegroeide situatie feitelijk haar beslag: Laren en Blaricum vormen twee aparte hervormde gemeenten. In de loop der jaren is het contact tussen Blaricum en Laren gebleven. Vooral het laatste decennium is de samenwerking tussen de hervormde gemeente Blaricum en Laren / Eemnes geïntensiveerd.

Nog meer details van de geschiedenis van de 600 jaar dat de kerk bestaat of de 400 jaar dat de gemeente bestaat, kunt u lezen op de volgende pagina's. Ook kunt u mailen met  Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.als u aanvullingen of opmerkingen over deze geschiedenis heeft. 


400 jaar gemeente

De reformatie kwam in onze dorpen, wellicht met uitzondering van Huizen, waar men massaal voor de gereformeerde kerk heeft gekozen, maar moeizaam op gang. In 1595 wordt Hillebrandus Cunaeus, op verzoek van Blaricum en Huizen, door de synode hier als eerste predikant aangesteld. In 1605 scheidde Blaricum zich af van Huizen.

Er zijn ook bronnen die vertellen dat de in 1596 als predikant van Hilversum en Laren aangestelde Drogenbroek ook opdracht kreeg om in Blaricum te arbeiden. Hoewel hij merkwaardig genoeg ontbreekt op het predikantenbord, lijkt hier het feitelijke begin te liggen van onze gemeente. Formeel komt Blaricum pas in 1605 los van Huizen en samen met Laren.

Blaricum en Laren vormen tot 1942 één kerkelijke gemeente; in dat jaar krijgt een zo langzamerhand gegroeide situatie feitelijk haar beslag in de vorming van twee aparte hervormde gemeenten.

In de loop der jaren is het contact tussen beide gebleven en vooral het laatste decennium is de samenwerking tussen de hervormde gemeente Blaricum en de inmiddels sow-gemeente Laren-Blaricum-Eemnes geïntensiveerd.

Predikanten vanaf 1595 tot heden

H. Cunaeus gek. van N.Niedorp 1595 vertr.1605
J. Lucas proponent 1605 ontslagén 1606
L. Langius gek. van Diever 1606 naar 0ldemarkt 1609
G. Goethals propt. 1609 naar Hoorn 1619
L. Harderwijk gek. van Ameland 1619 overleden 1638
M. Romswinkel gek. van Oijen 1639 overleden 1658
A. Verlek propt. 1659 overleden 1674
A. Montanus propt. 1675 overleden 1691
G. Ploos van Amstel propt. 1692 emeritaat 1733
A. Ploos van Amstel propt. 1733 naar Oud Loosdrecht 1738
J. Barbas propt. 1738 emeritaat 1774
Th.J. Repellius propt. 1774 naar Wassenaar 1775
A.J Perizonius propt. 1776 naar Ilpendam 1778
H.A. Chevalier propt. 1778 naar Apeldoorn 1781
N. de Wilde propt. 1781 naar Landsmeer 1790
C. Aeyelst gek. van Hem 1791 naar Dokkum 1799
D. Donker Curstius propt. 1800 naar Muiderberg 1801
G.J. van Nouhuys propt. 1801 naar Jisp 1808
J.J.R. Wilree gek. van Grosthuizen 1808 overleden 1823
C.C. van der Straten cand. 1825 emeritaat 1865
E.G. Hoefer cand. 1866 emeritaat 1889
A.W. Hötte gek. van Sittard 1891 emeritaat 1910
D.G.W.L. Röder gek. van Graftdijk 1910 emeritaat 1942
R. van der Mast gek. van Hoogeloon c.a.1942 naar Amsterdam 1947
A.C. Diederiks gek.van Hilversum 1947 emeritaat 1957
W.J.H.Baart gek. van Aruba 1957 naar Leiden (RU) 1970
H.P. Venema gek. van Deventer 1971 naar Hilversum 1977
M.A. de Savornin Lohman van Badhoevedorp 1978 naar Breda 1980
W.C. Verstoep gek. van Oostvoorne 1981 emeritaat 1987
A. W. Berkhof gek. van Hoogland 1987 naar Ermelo 2001
K.E. Biezeveld pred. voor buitengewone werkzaamheden 1991-1996 geestelijke verzorging ziekenhuis Gooi Noord
K. Touwen gek. van Ellecom-De Steeg 2002 naar Arnhem 8/2004
W.G.J. van der Sluijs
emeritus predikant, komt 9/2004
naar Bloemendaal 12/2005
J.Rinzema
pred. van Vianen, 2006
losgemaakt 2014
     

 (uit: "Toren in de tijd", A.W. Berkhof 1996)

Er zijn nog enkele exemplaren van "Toren in de Tijd" te koop in de voorhal van de kerk


600 jaar kerk

Naar alle waarschijnlijkheid was Blaricum rond 1400 al een zelfstandige parochie. In verschillende bronnen wordt 1382 genoemd als begin.

Kort daarna zal er een houten kapelletje verrezen zijn, op de plaats van de huidige kerk.

Op een kaart van 1431 staat de kapel nog niet, maar op de beroemde "Ronde Kaart" van 1520 staat er al een kerk die groter is dan die van de buurgemeenten Huizen en Bussum.

In de oudste klok van onze kerk staat het jaartal 1512. Maar al van daarvoor zijn stukken van de parochie bewaard.

Bij de grote brand van 26 maart 1696, waarbij 34 huizen in de as werden gelegd, werd de kerk zwaar beschadigd, maar weer met voortvarendheid gerestaureerd.

In het begin van de Franse Tijd hebben onder leiding van het gemeentebestuur onderhandelingen plaats over de overname van de kerk door de Rooms-Katholieken, maar deze willen de kerk eigenlijk niet hebben, waarschijnlijk vanwege het vele achterstallige onderhoud.

Begin negentiende eeuw komt de Gereformeerde kerk het gebouw wettelijk toe en blijft de toren bezit van de burgerlijke overheid.

In 1869 volgt een restauratie, mogelijk gemaakt door een door koning Willem III beschikbaar gesteld bedrag. In 1934 vindt de tot nu toe laatste restauratie plaats, waarbij de toren weer open wordt gemaakt naar de kerkruimte en ook de consistoriekamer wordt aangebouwd.

In 1996 werd gelijk met het 400-jarig gestaan van de gemeente, het 600-jarig bestaan van de kerk gevierd.

(uit: "Toren in de tijd", A.W. Berkhof 1996)
Er zijn nog enkele exemplaren van "Toren in de Tijd" te koop in de voorhal van de kerk


Erfgooiersboom

In het voorportaal van de kerk, onder de toren, staat de in 1971 uit een grote eikenboom gesneden Erfgooiersboom. Deze is een herinnering aan een periode van 1000 jaar waarin de Gooise boerenbevolking het gebruiksrecht had van de gemeenschappelijke gronden.

Het gebruik van de gronden gaat terug tot het jaar 968 toen Graaf Wichman II grond schonk aan het vrouwenklooster van Elten. Na 1280 droeg Graaf Floris V van Holland bepaalde gebruiksrechten over aan de bevolking. Deze rechten werden door Graaf Albrecht van Holland formeel geregeld in een officieel stuk uit 1404, bekend als "De eerste Schaarbrief". De mannelijke bewoners van het Gooi, die aan deze brief rechten konden ontlenen wanneer zij van Gooise ouders waren en in het Gooi woonden ("man uit man in het Gooi geboren") noemt men Erfgooiers.

Een roerige periode leidde in 1912 tot de zogenaamde "Erfgooierswet". De vereniging "Stad en Lande van Gooiland" ontleende hieraan haar rechten. Zij bezat als eigendom de gemeenschappelijke heiden en weiden (ruim 3000 hectare).

Hoewel de vereniging in 1968 vierde dat het gebruikrecht op de gronden 1000 jaar bestond, besloten de Erfgooiers in 1970 unaniem tot ontbinding. In 1971 was de liquidatie een feit.

Er is ooit nog een Actie geweest om voor het behoud van de originele Erfgooiersboom een bronzen afgietsel te maken. Dit bronzen afgietsel van de boom staat sinds 1985 bij de muziektent in het centrum van het dorp.

Van deze Actie is een document bewaard gebleven, geschreven door Dr. A.C.J. de Vrankrijker, over Erfgooiers en de “boom van Lanphen” (de Blaricummer beeldhouwer Gerardus Lanphen).

Een foto van de originele boom (toen nog op de locatie van de huidige ‘Roeper’) en ook de tekst uit het document zijn hier in te zien.

(verdere bronnen o.a.: een verkenning door Stad en Lande van Gooiland, Stad en Lande Stichting 1987)


door dhr. Sybert Blijdenstein
(met toestemming overgenomen)

HEIenWEI483 Het ontstaan van Blaricum (1); HEIenWEI484 Het ontstaan van Blaricum (2); HEIenWEI485 Blaricum en de grote brand van 1696